કુરાન તિલાવતનો સજદો કરવાની રીત અને નિયમો

Courtesy: Google image

કુરાન શરીફમાં તિલાવતના સજદા અંગેના ૮ મહત્વના શરઈ નિયમો

ઇસ્લામમાં કુરાન શરીફનું પઠન કરવું અને તેને સાંભળવું ખૂબ જ પુણ્યનું કામ છે. કુરાન વાંચતી વખતે અમુક એવી આયતો આવે છે, જે વાંચ્યા કે સાંભળ્યા પછી અલ્લાહની સમક્ષ સજદો કરવો ફરજિયાત (વાજિબ) બને છે. તેને ‘તિલાવતનો સજદો’ કહેવામાં આવે છે. નીચે મુજબ તેના મુખ્ય નિયમો છે:

૧. સજદો ક્યારે વાજિબ (ફરજિયાત) થાય?

જો તમે પોતે આયતે-સજદા એટલા અવાજે વાંચો કે તમારા પોતાના કાન સાંભળી શકે, તો સજદો વાજિબ થાય છે.
જો તમારી બાજુમાં બેઠેલી વ્યક્તિ પઠન કરે અને તમે તે આયત સાંભળો, તો પણ તમારા પર સજદો કરવો જરૂરી છે.

૨. આખી આયત વાંચવી જરૂરી છે?

ના, સજદો વાજિબ થવા માટે આખી આયત વાંચવી કે સાંભળવી જરૂરી નથી. જો તમે સજદાનો અર્થ ધરાવતો શબ્દ અને તેની આગળ-પાછળનો કોઈ પણ એક શબ્દ સાંભળી લો, તો પણ સજદો વાજિબ થઈ જાય છે.

૩. ભાષા કે અનુવાદનો નિયમ

ઘણીવાર લોકો પૂછે છે કે શું માત્ર અરબીમાં સાંભળવાથી જ સજદો વાજિબ થાય? જવાબ છે ના. જો તમે આયતે-સજદાનો અનુવાદ (ગુજરાતી, હિન્દી, ઉર્દૂ કે અન્ય ભાષામાં) વાંચો અથવા સાંભળો અને તમને સમજાય કે આ સજદાની આયત છે, તો પણ સજદો કરવો પડશે.

૪. એક જ બેઠકમાં વારંવાર પઠન

જો તમે એક જ જગ્યાએ બેસીને એક જ આયતનું અનેક વાર (દા.ત. ૧૦૦ વાર) પઠન કરો, તો માત્ર એક જ સજદો કરવો પડશે.
પરંતુ, જો તમે આયત બદલો અથવા જગ્યા બદલો, તો દરેક વખતે અલગ સજદો કરવો વાજિબ છે.

૫. લાઈવ (Live) અને રેકોર્ડેડ (Recorded) પઠન

આજના આધુનિક યુગમાં આ નિયમ સમજવો ખાસ જરૂરી છે:

લાઈવ પ્રસારણ: જો ટીવી કે સોશિયલ મીડિયા પર લાઈવ પઠન સાંભળો, તો સજદો વાજિબ છે.
રેકોર્ડેડ વિડિયો: જો કોઈ જૂનો રેકોર્ડ થયેલો વિડિયો કે ઓડિયો સાંભળો, તો મોટાભાગના વિદ્વાનો મુજબ સજદો વાજિબ થતો નથી, કારણ કે તે મશીન દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલો અવાજ છે.

૬. સજદો કરવાની સાચી રીત

પદ્ધતિ: વુઝૂની હાલતમાં કિબલા તરફ મોઢું રાખીને ઉભા થાઓ. હાથ ઉઠાવ્યા વગર ‘અલ્લાહુ અકબર’ કહીને સજદામાં જાઓ. સજદામાં ૩ વાર ‘સુબહાન રબ્બી યલ આલા’ પઢો અને ફરી ‘અલ્લાહુ અકબર’ કહીને ઉભા થઈ જાઓ. (આમાં તશહુદ કે સલામ ફેરવવાની જરૂર નથી).