જો તમે ધોરણ 10 પાસ છો અને સરકારી ક્ષેત્રે સુરક્ષિત તેમજ સન્માનજનક કારકિર્દી બનાવવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો ભારતીય ટપાલ વિભાગ તમારા માટે એક સુવર્ણ તક લઈને આવ્યું છે. ટપાલ વિભાગ દ્વારા ગ્રામિણ વિસ્તારોમાં ટપાલ અને બેંકિંગ સેવાઓને વધુ સુદૃઢ બનાવવા માટે ઈન્ડિયા પોસ્ટ GDS ભરતી 2026 (Schedule-II) ની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી છે. ગુજરાતના સરહદી જિલ્લા કચ્છ સહિત સમગ્ર દેશના વિવિધ પોસ્ટલ સર્કલમાં ગ્રામિણ ડાક સેવક (GDS), બ્રાન્ચ પોસ્ટમાસ્ટર (BPM) અને આસિસ્ટન્ટ બ્રાન્ચ પોસ્ટમાસ્ટર (ABPM) ની અંદાજે 25,000 થી વધુ ખાલી જગ્યાઓ ભરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે.
આ ભરતીની સૌથી અગત્યની અને આકર્ષક બાબત એ છે કે ઉમેદવારે આ પદો માટે કોઈપણ પ્રકારની લેખિત પરીક્ષા, ઓનલાઇન ટેસ્ટ કે ઇન્ટરવ્યુ આપવાની જરૂર નથી. ઉમેદવારોની પસંદગી સંપૂર્ણપણે ધોરણ 10 ના ગુણના આધારે બનનારા પારદર્શક મેરિટ લિસ્ટ દ્વારા સીધી કરવામાં આવશે. તેથી મહેનતુ વિદ્યાર્થીઓ માટે ઓછા સમયમાં નોકરી મેળવવાનો આ ઉત્તમ મોકો છે.
ભરતીની મુખ્ય વિગતો (Overview)
| વિગત | માહિતી |
|---|---|
| સંસ્થાનું નામ | ભારતીય ટપાલ વિભાગ (India Post) |
| જાહેરાત સંદર્ભ | Schedule-II (July 2026 Notification) |
| પદના નામ | BPM, ABPM અને ગ્રામિણ ડાક સેવક (GDS) |
| કુલ ખાલી જગ્યાઓ | 25,000+ (કચ્છ સહિત સમગ્ર ભારતમાં) |
| શૈક્ષણિક લાયકાત | ધોરણ 10 પાસ (ગણિત અને અંગ્રેજી વિષય સાથે) |
| પસંદગી પ્રક્રિયા | કોઈપણ લેખિત પરીક્ષા વિના (મેરિટ આધારિત સીધી ભરતી) |
| પગાર ધોરણ (TRCA) | ₹10,000/- થી ₹29,380/- દર મહિને |
| સામાન્ય/OBC અરજી ફી | ₹100/- (મહિલાઓ, SC, ST, PwBD માટે ફી માફ) |
| રજીસ્ટ્રેશનની છેલ્લી તારીખ | 19 સપ્ટેમ્બર 2026 (સાંજે 05:00 વાગ્યા સુધી) |
| સત્તાવાર વેબસાઇટ | indiapostgdsonline.gov.in |
| ટોલ-ફ્રી હેલ્પલાઇન | 1800-266-6868 |
ખાલી પદોની વિગત અને કાર્યભાર
આ ભરતી અંતર્ગત મુખ્યત્વે ત્રણ પ્રકારના હોદ્દાઓ ભરવામાં આવનાર છે:
- બ્રાન્ચ પોસ્ટમાસ્ટર (BPM): આ પદ ગ્રામીણ બ્રાન્ચ પોસ્ટ ઓફિસના વડા તરીકેનું છે. જેમાં પોસ્ટ ઓફિસનું એકંદર સંચાલન, સ્પીડ પોસ્ટ, રજિસ્ટ્રી, ટપાલ બુકિંગ, ઈન્ડિયા પોસ્ટ પેમેન્ટ્સ બેંક (IPPB) ની નાણાકીય સેવાઓ પૂરી પાડવી અને સ્થાનિક રેકોર્ડ સાચવવાની મુખ્ય જવાબદારી હોય છે.
- આસિસ્ટન્ટ બ્રાન્ચ પોસ્ટમાસ્ટર (ABPM): આ કર્મચારીઓ બ્રાન્ચ પોસ્ટમાસ્ટરને મદદરૂપ બને છે. જેમાં સ્ટેમ્પ અને સ્ટેશનરીનું વેચાણ, ટપાલ પહોંચાડવી તેમજ બેંકિંગ ડિપોઝિટ અને ઉપાડનું ફિલ્ડ વર્ક સામેલ હોય છે.
- ડાક સેવક: ઉપ-વિભાગીય કચેરીઓ કે હેડ પોસ્ટ ઓફિસમાં ટપાલની છટણી કરવી, ટપાલ થેલા ઉપાડવા-મૂકવા અને ડિલિવરી સંબંધી આનુષંગિક કાર્યો કરવાના રહે છે.
શૈક્ષણિક લાયકાત અને અન્ય યોગ્યતા
- શૈક્ષણિક લાયકાત: ઉમેદવાર ભારત સરકાર અથવા કોઈપણ રાજ્ય સરકાર દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત શાળા શિક્ષણ બોર્ડમાંથી ધોરણ 10 (એસ.એસ.સી.) પાસ હોવો જોઈએ. ધોરણ 10 માં ગણિત અને અંગ્રેજી વિષયો ફરજિયાતપણે પાસ કરેલા હોવા જરૂરી છે.
- સ્થાનિક ભાષાનું જ્ઞાન: ઉમેદવારે જે રાજ્ય કે સર્કલ માટે અરજી કરી હોય, ત્યાંની સત્તાવાર સ્થાનિક ભાષા (ગુજરાત માટે ગુજરાતી) ધોરણ 10 સુધી અભ્યાસ કરેલી હોવી જોઈએ અને તેને લખતા, વાંચતા તેમજ બોલતા આવડવી આવશ્યક છે.
- કમ્પ્યુટરનું જ્ઞાન: ઉમેદવાર પાસે સામાન્ય કમ્પ્યુટર સંચાલનનું પ્રાથમિક જ્ઞાન હોવું જોઈએ. માન્ય સંસ્થાનું બેઝિક કમ્પ્યુટર સર્ટિફિકેટ હોય તો તે વધુ હિતાવહ રહેશે.
- સાયકલ ચલાવવાની આવડત: ડાક સેવક અને ABPM પદ માટે સાયકલ અથવા મોટરસાઇકલ ચલાવવાનું સામાન્ય જ્ઞાન હોવું અનિવાર્ય છે.
વય મર્યાદા અને નિયમોનુસાર છૂટછાટ
- લઘુત્તમ વય: 18 વર્ષ
- મહત્તમ વય: 40 વર્ષ
- ઉમેદવારની ઉંમર અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખના આધારે ગણવામાં આવશે.
- કેન્દ્ર સરકારના ભરતી નિયમો મુજબ અનામત કેટેગરીના ઉમેદવારોને ઉપલી વય મર્યાદામાં નીચે મુજબ છૂટછાટ મળવાપાત્ર છે:
- OBC ઉમેદવારો માટે: 3 વર્ષની છૂટ
- SC / ST ઉમેદવારો માટે: 5 વર્ષની છૂટ
- PwBD (દિવ્યાંગ) ઉમેદવારો માટે: 10 વર્ષની છૂટ (કેટેગરી મુજબ 13 થી 15 વર્ષ સુધી)
- મહિલા અને EWS ઉમેદવારો માટે સામાન્ય નિયમો લાગુ પડશે.
અરજી ફી અને ચુકવણીની પદ્ધતિ
- સામાન્ય (General) અને OBC પુરૂષ ઉમેદવારો: ₹100/- અરજી ફી ભરવાની રહેશે.
- સંપૂર્ણ ફી માફી: તમામ કેટેગરીની મહિલા ઉમેદવારો, અનુસૂચિત જાતિ (SC), અનુસૂચિત જનજાતિ (ST), PwBD (દિવ્યાંગ) અને ટ્રાન્સજેન્ડર ઉમેદવારો પાસેથી કોઈપણ પ્રકારની અરજી ફી લેવામાં આવશે નહીં.
- ફીની ચુકવણી ઓનલાઇન પેમેન્ટ ગેટવે દ્વારા ડેબિટ કાર્ડ, ક્રેડિટ કાર્ડ, નેટ બેંકિંગ અથવા UPI મારફતે સરળતાથી કરી શકાશે.
પગાર ધોરણ (TRCA સ્લેબની માહિતી)
ગ્રામિણ ડાક સેવકોને નિયમિત સરકારી કર્મચારી ગણવામાં આવતા નથી, પરંતુ તેમને સમય-આધારિત ભથ્થું એટલે કે ‘ટાઇમ-રિલેટેડ કન્ટીન્યુઇટી એલાઉન્સ’ (TRCA) ચૂકવવામાં આવે છે. કામના કલાકોના આધારે સ્લેબ નીચે મુજબ નક્કી થયેલ છે:
- બ્રાન્ચ પોસ્ટમાસ્ટર (BPM): ₹12,000/- થી શરૂ થઈને ₹29,380/- પ્રતિ માસ
- આસિસ્ટન્ટ બ્રાન્ચ પોસ્ટમાસ્ટર (ABPM) / ડાક સેવક: ₹10,000/- થી શરૂ થઈને ₹24,470/- પ્રતિ માસ
- આ ઉપરાંત નિયમ મુજબ મળવાપાત્ર અન્ય આનુષંગિક ભથ્થાઓ પણ ઉમેદવારને મળવાપાત્ર રહે છે.
પસંદગી પ્રક્રિયા: પરીક્ષા વિના મેરિટ લિસ્ટ કેવી રીતે તૈયાર થશે?
- અરજી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ ઉમેદવારોના ધોરણ 10 ના ગુણ (ટકાવારી અથવા ગ્રેડ પોઈન્ટ્સ) ના આધારે સંપૂર્ણ કોમ્પ્યુટરાઈઝ્ડ સિસ્ટમ દ્વારા આપોઆપ મેરિટ યાદી તૈયાર થશે.
- આ પ્રક્રિયામાં માનવ હસ્તક્ષેપ ન હોવાથી સંપૂર્ણ પારદર્શિતા જળવાઈ રહે છે. ઉચ્ચ શૈક્ષણિક લાયકાત ધરાવતા ઉમેદવારોને કોઈ વધારાનું વેઇટેજ મળતું નથી; માત્ર ધોરણ 10 ના ગુણ જ ધ્યાને લેવાય છે.
- મેરિટ લિસ્ટ બહાર પડ્યા બાદ પ્રોવિઝનલ પસંદગી પામેલા ઉમેદવારોને SMS અને ઈમેલ દ્વારા જાણ કરવામાં આવશે.
- પસંદગી પામેલા ઉમેદવારે સૂચના મળ્યાના 15 દિવસની અંદર સંબંધિત ડિવિઝનલ હેડ સમક્ષ તમામ અસલ પ્રમાણપત્રો સાથે હાજર રહી રૂબરૂ વેરિફિકેશન કરાવવાનું રહેશે.
મહત્વપૂર્ણ તારીખો અને સમયપત્રક
ઉમેદવારોએ સમયમર્યાદા ધ્યાને રાખીને નિયત સમય પહેલાં પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી:
- ઓનલાઇન રજીસ્ટ્રેશન શરૂ થવાની તારીખ: 31 ઓગસ્ટ 2026
- ઓનલાઇન રજીસ્ટ્રેશનની છેલ્લી તારીખ: 19 સપ્ટેમ્બર 2026 (સાંજે 05:00 વાગ્યા સુધી)
- ઓનલાઇન અરજી અને ફી ભરવાની મુદત: 02 સપ્ટેમ્બર 2026 થી 21 સપ્ટેમ્બર 2026 (સાંજે 05:00 વાગ્યા સુધી)
- અરજીમાં સુધારો કરવા માટેની તારીખ (Correction Window): 23 સપ્ટેમ્બર 2026 થી 24 સપ્ટેમ્બર 2026 (સાંજે 05:00 વાગ્યા સુધી)
જરૂરી દસ્તાવેજો અને અપલોડ સાઈઝના ચોક્કસ નિયમો
ઓનલાઇન ફોર્મ ભરતી વખતે સિસ્ટમમાં યોગ્ય સાઈઝના દસ્તાવેજો અપલોડ કરવા જરૂરી છે:
ઓનલાઇન અપલોડ કરવા માટેના દસ્તાવેજો:
- પાસપોર્ટ સાઇઝનો ફોટોગ્રાફ: તાજેતરનો રંગીન ફોટો, JPG/JPEG ફોર્મેટમાં, ફાઇલ સાઇઝ વધુમાં વધુ 50 KB સુધી.
- ઉમેદવારની સહી: સફેદ કાગળ પર કાળી અથવા વાદળી શાહીથી સહી, JPG/JPEG ફોર્મેટમાં, ફાઇલ સાઇઝ વધુમાં વધુ 20 KB સુધી.
વિગતો ભરવા અને દસ્તાવેજ ચકાસણી (DV) માટે જરૂરી પુરાવા:
- ધોરણ 10 ની ઓરિજિનલ માર્કશીટ અને બોર્ડ પ્રમાણપત્ર
- જાતિનું પ્રમાણપત્ર (SC / ST / OBC / EWS વર્ગ માટે સક્ષમ અધિકારીનો દાખલો)
- દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર (PwBD ઉમેદવારો માટે)
- ઓળખ કાર્ડ (આધાર કાર્ડ, ચૂંટણી કાર્ડ અથવા પાન કાર્ડ)
- સક્રિય મોબાઇલ નંબર અને માન્ય ઈ-મેલ આઈડી (ઓટીપી અને સંચાર માટે)
- કમ્પ્યુટર તાલીમનું પ્રમાણપત્ર (જો ઉપલબ્ધ હોય તો)
- મેડિકલ ફિટનેસ સર્ટિફિકેટ: સરકારી મેડિકલ ઓફિસર દ્વારા પ્રમાણિત ફિટનેસ સર્ટી, જે વેરિફિકેશન સમયે રજૂ કરવાનું રહેશે.
ઓનલાઈન અરજી કરવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત
- સૌપ્રથમ ટપાલ વિભાગના અધિકૃત પોર્ટલ indiapostgdsonline.gov.in પર જાઓ.
- હોમપેજ પર આપેલા “Stage 1: Registration” વિકલ્પ પર ક્લિક કરો.
- તમારો ચાલુ મોબાઇલ નંબર અને ઈમેલ આઈડી દાખલ કરી OTP વેરિફિકેશન પૂર્ણ કરો.
- તમારું નામ, પિતાનું નામ, જન્મતારીખ, જાતિ અને ધોરણ 10 પાસ કર્યાનું વર્ષ જેવી મૂળભૂત વિગતો ભરી સબમિટ કરો, જેથી રજીસ્ટ્રેશન નંબર જનરેટ થશે.
- હવે “Stage 2: Apply Online” પર ક્લિક કરી રજીસ્ટ્રેશન નંબર અને સર્કલ (જેમ કે ગુજરાત) પસંદ કરી લોગિન કરો.
- ધોરણ 10 ના ગુણ અને વિષયવાર માર્ક્સ સાવચેતીપૂર્વક દાખલ કરો.
- નિયત સાઈઝ મુજબ પાસપોર્ટ સાઇઝનો ફોટો (50 KB) અને સહી (20 KB) અપલોડ કરો.
- તમારા જિલ્લા અને નજીકના પોસ્ટલ ડિવિઝન મુજબ પદોની પસંદગીનો ક્રમ (Post Preferences) નક્કી કરો. કચ્છ જિલ્લાના ઉમેદવારો કચ્છ ડિવિઝનની ખાલી જગ્યાઓ પ્રથમ પસંદ કરી શકે છે.
- જો ફી લાગુ પડતી હોય તો નેટ બેંકિંગ કે UPI થી ₹100 ચૂકવો.
- સમગ્ર ફોર્મ ફરી એકવાર ચકાસીને અંતિમ સબમિટ કરો અને ભવિષ્યના સંદર્ભ માટે કન્ફર્મેશન પેજની પ્રિન્ટ કાઢીને સુરક્ષિત રાખો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)
પ્રશ્ન 1: શું ધોરણ 10 માં ગ્રેસિંગ સાથે પાસ થયેલા ઉમેદવારો અરજી કરી શકે? જવાબ: હા, પરંતુ ઉમેદવાર ગણિત અને અંગ્રેજી વિષય સાથે પાસ હોવો જોઈએ અને તેનું મેરિટ બોર્ડના નિયમો મુજબ ગણાશે.
પ્રશ્ન 2: શું આ ભરતીમાં અન્ય રાજ્યના ઉમેદવારો ગુજરાત સર્કલ માટે ફોર્મ ભરી શકે? જવાબ: હા, પરંતુ ઉમેદવારે ધોરણ 10 માં સ્થાનિક ભાષા તરીકે ગુજરાતી વિષયનો અભ્યાસ કરેલો હોવો ફરજિયાત છે.
પ્રશ્ન 3: જો ફોર્મ ભરતી વખતે કોઈ વિગત ખોટી ભરાઈ જાય તો શું કરવું? જવાબ: ઉમેદવારો 23 સપ્ટેમ્બરથી 24 સપ્ટેમ્બર 2026 (સાંજે 5 વાગ્યા સુધી) ‘Correction Window’ મારફતે પોતાની ભૂલો સુધારી શકશે.
પ્રશ્ન 4: ભરતી અંગે કોઈ મૂંઝવણ હોય તો ક્યાં સંપર્ક કરવો? જવાબ: ઉમેદવારો ટપાલ વિભાગના ટોલ-ફ્રી હેલ્પલાઇન નંબર 1800-266-6868 પર સંપર્ક કરીને સત્તાવાર સહાય મેળવી શકે છે.
અસ્વીકરણ (Disclaimer)
- માહિતી હેતુ: આ લેખ માત્ર સામાન્ય રોજગાર માહિતી અને ઉમેદવારોના માર્ગદર્શન માટે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. આ કોઈ સત્તાવાર સરકારી પ્લેટફોર્મ નથી.
- સત્તાવાર પુષ્ટિ: ભરતીના નિયમો, ખાલી જગ્યાઓની સંખ્યા, અનામત જોગવાઈઓ અને પ્રક્રિયા સંબંધી કોઈપણ આખરી વિગત માટે ઉમેદવારોએ હંમેશા ભારતીય ટપાલ વિભાગની સત્તાવાર વેબસાઇટ (indiapostgdsonline.gov.in) પર પ્રસિદ્ધ થયેલ મૂળ નોટિફિકેશન કાળજીપૂર્વક વાંચવું.
- 👉(ગ્રામીણ ડાક સેવકોની ઑનલાઇન નિમણૂક પ્રક્રિયા.)
- સાવચેતી: ટપાલ વિભાગમાં GDS ની સમગ્ર પસંદગી પ્રક્રિયા પારદર્શક અને માત્ર મેરિટ આધારિત છે. તેથી નોકરી અપાવવાના બહાને નાણાં માંગતા અસામાજિક તત્વો, દલાલો કે બોગસ વેબસાઇટ્સથી સંપૂર્ણપણે સાવધ રહેવું.
About the Author
