દરેક ચાંદની અગિયારમી તારીખે અને વિશેષરૂપે રબીઉલ આખિર માસમાં વિશ્વભરના મુસ્લિમો અગિયારમી શરીફ શૈખ અબ્દુલ કાદિર જીલાની (રહમતુલ્લાહ અલયહિ)ની યાદમાં ખૂબ જ અકીદત અને આદરપૂર્વક મનાવે છે.
આ મુબારક દિવસ કુત્બુલ અક્તાબ, ગૌસુલ આઝમ હઝરત શૈખ અબ્દુલ કાદિર જીલાની (રહમતુલ્લાહ અલયહિ) ના ઇલ્મી, સામાજિક અને આધ્યાત્મિક પ્રદાનને સલામ પેશ કરવાનો અવસર છે.
ગૌસે આઝમની અસલ તાલીમાત અને તેમનો કાદરી સિલસિલો માનવસેવા, ચારિત્ર્ય શુદ્ધિ, સત્યનિષ્ઠા અને નૈતિક મૂલ્યોનું પ્રતીક છે. તેમની મૂળ અરબી તસ્નીફાત (કિતાબો) જેવી કે ફુતૂહ અલ-ગૈબ, અલ-ફતહુર રબ્બાની, અને સિરૂલ અસરાર માં અલ્લાહની નિકટતા મેળવવાના વ્યવહારુ સિદ્ધાંતો વર્ણવાયેલા છે.
આ લેખમાં ગૌસે પાકની મૂળ કિતાબોના વિશિષ્ટ સંદર્ભો, કાદરી સિલસિલાની ઉપશાખાઓ, સિંધ-ગુજરાત સાથે જોડાયેલા ઐતિહાસિક તથ્યો અને મૂલ્યવાન સાહિત્ય ડાઉનલોડ કરવાના સત્તાવાર સ્ત્રોતો રજૂ કરવામાં આવ્યા છે.
ભાગ ૧: ગૌસુલ આઝમની મૂળ કિતાબોમાંથી અસલ સંદર્ભ
૧. ઝુહ્દ (દુનિયા ત્યાગ) ની સાચી વ્યાખ્યા: “દુનિયા ખિસ્સામાં રાખો, દિલમાં નહીં”
તસવ્વુફનો અર્થ સંસાર કે વેપાર-ધંધાનો ત્યાગ નથી, પરંતુ આંતરિક અનાસક્તિ છે.
- કિતાબનો સંદર્ભ: અલ-ફતહુર રબ્બાની (મજલિસ ૫૦)
- હઝરતનું કથન:
“દુનિયાને તમારા હાથમાં રાખો, તમારા ખિસ્સામાં રાખો, જરૂરત મુજબ તમારી તિજોરીમાં રાખો; પણ તેને તમારા દિલમાં ક્યારેય સ્થાન ન આપો. જ્યાં સુધી વહાણ પાણીની સપાટી પર તરે છે, ત્યાં સુધી પાણી તેના માટે મંઝિલે પહોંચવાનું સાધન બને છે. પણ જે ક્ષણે પાણી વહાણની અંદર પ્રવેશે છે, તે જ ઘડીએ વહાણ ડૂબી જાય છે.”
૨. શિર્કે ખફી અને રિયાકારી (દંભ) પર ટકોર
અલ્લાહની ઇબાદતમાં લોકોની વાહ-વાહ કે પ્રશંસા મેળવવાની ઈચ્છાને તેમણે ‘સૂક્ષ્મ દંભ’ ગણાવ્યો છે.
- કિતાબનો સંદર્ભ: ફુતૂહ અલ-ગૈબ (મકાલા ૬ઠ્ઠો)
- હઝરતનું કથન:
“જ્યારે તમે કોઈ મખ્લૂક (ઇન્સાન, સત્તાધીશ કે ધનવાન) તરફ નફા કે નુકસાનની અપેક્ષા કે ડરથી જુઓ છો, ત્યારે તમે હકીકતમાં તેને અલ્લાહ સાથે જોડી રહ્યા છો. જ્યાં સુધી તું લોકોની પ્રશંસાની ભૂખમાંથી મુક્ત નહીં થાય, ત્યાં સુધી તારા એકેશ્વરવાદ (તવહીદ) માં નિર્મળતા નહીં આવે.”
૩. નફ્સ સામે આંતરિક સંઘર્ષ (જિહાદે અકબર)
વાસના અને ક્રોધ જેવા નકારાત્મક મનોભાવો પર નિયંત્રણ મેળવવા તેમણે બુદ્ધિ અને સંયમની લગામ પર ભાર મૂક્યો.
- કિતાબનો સંદર્ભ: સિરૂલ અસરાર (બાબ: તૌબાહ અને ઇસ્લાહે નફ્ઝ)
- હઝરતનું કથન:
“તમારો નફ્સ એક તોફાની ઘોડાની સવારી જેવો છે. જો તમે તેને સાવ ભૂખ્યો રાખશો તો શરીર ક્ષીણ થઈ જશે, અને જો તેને બેલગામ છૂટો મૂકી દેશો તો તે તમારા પર સવાર થઈ જશે. બુદ્ધિશાળી સાધક એ છે જે લગામ હંમેશા પોતાના હાથમાં રાખે છે.”
૪. કરામત એ વલીનો અંતિમ હેતુ નથી
બાહ્ય અસાધારણ ચમત્કારો કરતાં શરીઅત અને સદાચાર પર સ્થિર રહેવું (ઇસ્તિકામત) એ જ સર્વોચ્ચ સિદ્ધિ છે.
- કિતાબનો સંદર્ભ: અવારિફુલ મઆરિફ
- હઝરતનું કથન:
“સાધક માટે કરામત એ ગુપ્ત રાખવાની બાબત છે; સાચો જ્ઞાની તેનો દેખાડો કરતો નથી. સાચી કરામત એ છે કે વ્યક્તિ પોતાના આચરણમાં અડગ રહે અને અનૈતિકતાથી દૂર રહે.”
૫. લંગર-એ-ગૌસીયા: ભૂખ્યાને અન્ન પહોંચાડવું
અગિયારમી શરીફ પર અન્નદાન (લંગર) એ કોઈ ઔપચારિક વિધિ નથી, પરંતુ માનવસેવાનું સર્વોચ્ચ કાર્ય છે.
- કિતાબનો સંદર્ભ: અલ-ફતહુર રબ્બાની (મજલિસ ૬૧)
- હઝરતનું કથન:
“મેં તમામ સવાબ(પુણ્યકર્મો)ની તપાસ કરી, પરંતુ ભૂખ્યાના પેટમાં અન્ન પહોંચાડવા અને દુઃખી મનુષ્યના દિલમાં ખુશી દાખલ કરવા કરતાં વધુ ઉત્તમ કોઈ કાર્ય ન જોયું.”
૬. સમર્પણ અને વિનમ્રતા (ઇન્કસારી) નો માર્ગ
ફુતૂહ અલ-ગૈબ ના ૭૧મા મકાલામાં શૈખ જીલાની સ્પષ્ટ કરે છે:
“મેં જોયું કે બાહ્ય ઇબાદતોના દરવાજા પર ભારે ભીડ હતી. પછી મેં નજર કરી તો ‘ઇન્કસારી’ (પોતાની જાતને અહંકારમુક્ત કરી વિનમ્ર બનાવી દેવી) નો દરવાજો સાવ ખાલી હતો. હું એ વિનમ્રતાના માર્ગેથી અલ્સાલાહના સાનિધ્યમાં પહોંચી ગયો.”
ભાગ ૨: સિલસિલા-એ-કાદરીયાની પ્રમુખ શાખાઓ
તારિખે મશાઇખે કાદિરિયા, સફીનતુલ ઓલિયા અને ખઝીનતુલ અસફિયા જેવા અધિકૃત ગ્રંથો મુજબ કાદરી સિલસિલાની વૈશ્વિક શાખાઓ:
| શાખાનું નામ | મુખ્ય ભૌગોલિક ક્ષેત્ર | પ્રમુખ ઐતિહાસિક બઝુર્ગ | વિશેષ આધ્યાત્મિક ઝોક |
|---|---|---|---|
| રઝ્ઝાકિયા | બગદાદ, ઇરાક, સીરિયા | સૈયદ અબ્દુર રઝ્ઝાક કાદરી (રહમતુલ્લાહ અલયહિ) | સામૂહિક સ્મરણ અને ચિત્તશુદ્ધિ |
| બરકાતિયા | મારેહરા શરીફ (ઉત્તર ભારત) | સૈયદ શાહ બરકતુલ્લાહ (રહમતુલ્લાહ અલયહિ) | પયગંબર સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમ પ્રત્યે આદર અને સુન્નતનું રક્ષણ |
| નૌશાહિયા | પંજાબ, પાકિસ્તાન | હાજી મુહમ્મદ નૌશાહ ગંજ બખ્શ (રહમતુલ્લાહ અલયહિ) | સાહિત્યિક રચનાઓ અને જનસેવા |
| બૂદિશિયા | મોરોક્કો, અલ્જેરિયા, યુરોપ | સિદી હમઝા બૂદિશ કાદરી (રહમતુલ્લાહ અલયહિ) | ધ્યાન (મુરાકબા) અને નૈતિક સુધાર |
| અત્તાસિયા | હદરમૌત (યમન), દક્ષિણ ભારત | સૈયદ ઉમર બિન અબ્દુર્રહમાન અલ-અત્તાસ (રહમતુલ્લાહ અલયહિ) | સામાજિક સદભાવ અને આધ્યાત્મિક વિર્દ |
| ફાઝિલિયા | બટાલા શરીફ, પંજાબ | સૈયદ મુહમ્મદ ફાઝિલ શાહ (રહમતુલ્લાહ અલયહિ) | અધ્યયન-અધ્યાપન અને સદાચાર |
ભાગ ૩: સિંધ અને ગુજરાતમાં કાદરી સૂફી પરંપરા અને સામાજિક ઇતિહાસ
ઐતિહાસિક દસ્તાવેજો (જેવા કે Bombay Gazetteer: Cutch, Palanpur, and Mahi Kantha, 1880 તેમજ સમુદાયના સંશોધનાત્મક ઇતિહાસ) મુજબ પશ્ચિમ ભારતના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં કાદરી સૂફી સંતોનો ઊંડો પ્રભાવ રહ્યો છે.
૧. ઐતિહાસિક આગમન
૧૫મી સદીની શરૂઆતમાં (આશરે ઈ.સ. ૧૪૨૧-૨૨ / ૮૨૪ હિજરી) ગૌસે આઝમ(રહમતુલ્લાહ અલયહિ)ના છઠ્ઠા વંશજ હઝરત સૈયદ અબુબકર યાહ્યા પીર પાશા કાદરી (રહમતુલ્લાહ અલયહિ) અને તેમના સાહેબઝાદા હઝરત સૈયદ અહમદ સુલેમાન કાદરી(રહમતુલ્લાહ અલયહિ)બગદાદથી સિંધના નગરઠઠ્ઠા પધાર્યા હતા. તેમના ઉચ્ચ ચારિત્ર્ય, પરગજુ સ્વભાવ અને આધ્યાત્મિક ઉપદેશથી પ્રભાવિત થઈને સ્થાનિક વ્યાપારી પરિવારોએ સ્વેચ્છાએ ઇસ્લામનો સ્વીકાર કર્યો. પીર સાહેબે તેમને ‘મોમિન’ (વિશ્વાસુ) સંબોધન આપ્યું, જે કાળક્રમે સ્થાનિક બોલીમાં ‘મેમણ’ તરીકે ઓળખાયું.
૨. ‘શરત’ નહીં, પરંતુ મુશ્કેલ સમયમાં મળેલી ‘દુઆ’
લોકમુખે ચાલતી એવી ગેરસમજ કે ધર્મ પરિવર્તન માટે ધન કે સુંદરતાની કોઈ શરત રાખવામાં આવી હતી, તે ઐતિહાસિક અને તાત્વિક દ્રષ્ટિએ તદ્દન પાયાવિહોણી છે. વાસ્તવિક ઘટના નીચે મુજબ છે:
- સામાજિક સ્થિતિ: નવો માર્ગ અપનાવ્યા પછી તે પરિવારોને તાત્કાલિક સામાજિક બહિષ્કાર અને વ્યાપારી અલગતાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો, જેના લીધે તેમની આર્થિક સ્થિતિ કફોડી બની ગઈ હતી.
- પીરનું આશ્વાસન: આ કટોકટીના સમયે તેઓએ હઝરત સૈયદ અહમદ સુલેમાન કાદરી (રહમતુલ્લાહ અલયહિ)પાસે આધ્યાત્મિક આશરો માંગ્યો. પીર સાહેબે તેમના માટે અલ્લાહના દરબારમાં પ્રાર્થના (દુઆ) કરી કે અલ્લાહ તેમના ન્યાયી વેપારમાં બરકત આપે, તેમના ચહેરા પર નૂર અને તેજ કાયમ રાખે તથા તેમનામાં દાનવીરતા (સખાવત) ની ભાવના દૃઢ કરે.
- પરિણામ: આ પીરકૃપા અને અવિરત મહેનતના બળે આ સમુદાયે સિંધ, કચ્છ અને કાઠિયાવાડમાં વેપાર-વાણિજ્ય ક્ષેત્રે અપ્રતિમ સફળતા મેળવી, અને હોસ્પિટલો, શાળાઓ તથા જનકલ્યાણકારી ટ્રસ્ટો સ્થાપી દેશના અર્થતંત્ર અને સમાજસેવામાં મોટું યોગદાન આપ્યું.
ભાગ ૪: શૈખ અબ્દુલ કાદિર જીલાનીના મૂળ સાહિત્યના ડાઉનલોડ સ્ત્રોતો
ગૌસે આઝમના અસલ પુસ્તકોના અધિકૃત અંગ્રેજી અનુવાદો અને ઉર્દૂ શરહ ઇન્ટરનેટ આર્કાઇવ તેમજ સંશોધનાત્મક ડિજિટલ લાયબ્રેરીઓ પર નિઃશુલ્ક ઉપલબ્ધ છે:
૧. અંગ્રેજી અનુવાદો (English Translations)
- Futuh al-Ghaib (Revelations of the Unseen): મુખ્તાર હોલેન્ડ (Muhtar Holland) દ્વારા થયેલો વિશ્વસનીય અંગ્રેજી અનુવાદ. 👉 ઇન્ટરનેટ આર્કાઇવ પર Futuh al-Ghaib (English PDF) ડાઉનલોડ કરો
- The Secret of Secrets (Sirr al-Asrar): શૈખ તોસુન બાયરાક અલ-જર્રાહી દ્વારા સંપાદિત પ્રખ્યાત અંગ્રેજી સંસ્કરણ. 👉 The Secret of Secrets
૨. ઉર્દૂ અનુવાદો અને શરહ (Urdu Translations)
- અલ-ફતહુર રબ્બાની (Al-Fath ar-Rabbani – Urdu): ગૌસે પાકના ૬૨ ઐતિહાસિક પ્રવચનોનો અધિકૃત ઉર્દૂ તરજુમો. 👉 ઇન્ટરનેટ આર્કાઇવ પર Al-Fath ar-Rabbani (Urdu PDF) ડાઉનલોડ કરો
- ગુન્યત-ઉત્-તાલિબિન (Ghunyat-ut-Talibeen – Urdu): શરીઅત, આદાબ અને બાતિની સુધારણા પરનો પ્રમાણભૂત સંગ્રહ. 👉 ઇન્ટરનેટ આર્કાઇવ પર Ghunyat-ut-Talibeen (Urdu PDF) ડાઉનલોડ કરો
અગિયારમી શરીફનો વાસ્તવિક સંદેશ
અગિયારમી શરીફ શૈખ અબ્દુલ કાદિર જીલાની નો આ પવિત્ર દિવસ આપણને શીખવે છે કે:
૧. ગમે તેવા સંજોગોમાં સત્યવાદી રહેવું (જેમ તેમણે બાળપણમાં ડાકુઓ સમક્ષ પણ સત્ય ઉચ્ચાર્યું હતું).
૨. અહંકાર અને દેખાડાથી મુક્ત થઈ માનવમાત્ર સાથે વિનમ્રતાથી પેશ આવવું.
૩. સામાજિક કલ્યાણ અને અન્નક્ષેત્ર દ્વારા ગરીબો અને અસહાયોની પડખે ઊભા રહેવું.
૪. નૈતિક કાયદા અને આધ્યાત્મિક સાધના વચ્ચે સંતુલન જાળવી સમાજમાં શાંતિ અને સદભાવનો પ્રસાર કરવો.
કસીદા-એ-ગૌસિયા
(હઝરત ગૌષે આઝમ શૈખ અબ્દુલ કાદિર જીલાની રહમતુલ્લાહિ અલૈહિ સાથે મનસૂબ)
૧. સકાનીલ્-હુબ્બુ કાસાતિલ્-વિસાલિ ફકુલ્તુ લિખમરતી નહ્વી તઆલી અર્થ: અલ્લાહના ઇશ્કે મને વિસાલ (અલ્લાહ સાથે મિલન)ના જામ પીવડાવ્યા; ત્યારે મેં મારી આંતરિક શરાબ (રૂહાની મસ્તી)ને કહ્યું: મારી તરફ દોડી આવ.
૨. સઅત્ વ મશત્ લિનહ્વી ફી કુઊસિન ફહિમ્તુ બિસુકરતી બૈનલ્-મવાલી અર્થ: એ (રૂહાની શરાબ) પ્યાલાઓમાં ઢળીને મારી તરફ ચાલી આવી; અને હું અલ્લાહના વલીઓની વચ્ચે એવી રૂહાની મસ્તીમાં લીન થયો કે બેખુદ બની ગયો.
૩. ફકુલ્તુ લિસાઇરિલ્-અક્તાબિ લુમ્મૂ બિહાલી વદખુલૂ અંતુમ્ રિજાલી અર્થ: મેં તમામ કૂતુબો (ઉચ્ચ વલીઓ)ને સાદ પાડી: મારી આ હાલતમાં એકઠા થાઓ અને મારા વર્તુળમાં પ્રવેશ કરો, કારણ કે તમે મારા સાથીઓ છો.
૪. વહીમૂ વશ્રબૂ અંતુમ્ જુનૂદી વસાકી અલ્-કૌમિ બિલ્-વાફી મલા લી અર્થ: હે મારા લશ્કર જેવા સાથીઓ! તમે પણ આ રૂહાની જામ પીઓ અને મસ્તીમાં ડૂબી જાઓ; જુઓ, સમૂહના સાકી (અલ્લાહ)એ મારા પ્યાલાને છલોછલ ભરી આપ્યો છે.
૫. શરિબ્તુમ્ ફઝલતી મિન્ બઅ્દિ સુકરી વલા નિલ્તુમ્ ઉલુવ્વી વત્તિસાલી અર્થ: મારી મસ્તી પછી વધેલા ભાગમાંથી તમે સૌએ પીધું છે; પરંતુ જે ઊંચાઈ અને અલ્લાહ સાથેનું મિલન (વિસાલ) મને પ્રાપ્ત થયા છે, તે દરજ્જો તમે પામી શક્યા નથી.
૬. મકામુકુમુલ્-ઉલા જમ્અન્ વલેકિન્ મકામી ફૌકકુમ્ મા ઝાલ આલી અર્થ: તમારા સૌના રૂહાની મકામ પણ ઊંચા છે એમાં શંકા નથી; પરંતુ મારો મકામ તમારા સર્વથી હંમેશાં સર્વોચ્ચ રહ્યો છે.
૭. અના ફી હઝરતિત્-તકરીબિ વહ્દી યુસર્રિફુની વ હસ્બી ઝુલ્-જલાલી અર્થ: અલ્લાહની નજદીકી (હઝરતે-કુર્બ)ની એકાંત સભામાં હું એકલો હાજર છું; અલ્લાહ મને પોતાની મરજી મુજબ સંચાલિત કરે છે અને મારા માટે એ જલાલવાળો અલ્લાહ પૂરતો છે.
૮. અના અલ્-બાઝી અશ્હબુ કુલ્લિ શૈખિન વ મન્ ઝા ફિર્-રિજાલી ઉ‘તિયા મિસાલી અર્થ: હું તમામ શૈખોમાં અદ્વિતીય શ્વેત બાજ (બાઝે અશ્હબ) છું; રૂહાની પુરુષોમાં એવો કોણ છે જેને મારા જેવો દરજ્જો અલ્લાહ તરફથી અર્પણ થયો હોય?
૯. કસાની ખિલઅતન્ બિતિરાઝિ અઝ્મિન વ તવ્વજનિ બિતીજાનિલ્-કમાલી અર્થ: અલ્લાહે મને અડગ સંકલ્પ અને અઝમતની ખિલઅત (માનવસ્ત્ર) પહેરાવી છે અને મને સર્વોચ્ચ પૂર્ણતા (કમાલ)ના મુગટથી સુશોભિત કર્યો છે.
૧૦. વ અતલઅની અલા સિર્રિન્ કદીમિન વ કલ્લદની વ અઅતાની સુઆલી અર્થ: અલ્લાહે મને પોતાના પ્રાચીન રહસ્યોથી વાકેફ કર્યો; મને સત્તાનો હાર પહેરાવ્યો અને મેં જે કંઈ માંગ્યું તે બધું મને પ્રદાન કર્યું.
૧૧. વ વલ્લાની અલલ્-અક્તાબિ જમ્અન્ ફહુકમી નાફિઝુન્ ફી કુલ્લિ હાલિ અર્થ: મને તમામ કૂતુબો ઉપર નેતૃત્વ અને વિલાયત સોંપવામાં આવી છે; તેથી મારો રૂહાની આદેશ દરેક હાલતમાં અમલમાં મુકાય છે.
૧૨. વ લૌ અલ્કૈતુ સિર્રી ફી બિહારિન લસારલ્-કુલ્લુ ગૌરન્ ફિઝ્-ઝવાલિ અર્થ: જો હું મારું રૂહાની રહસ્ય સમુદ્રો પર નાખી દઉં, તો અલ્લાહના હુકમથી તમામ સાગરો ઊંડાણમાં સમાઈને સુકાઈ જાય.
૧૩. વ લૌ અલ્કૈતુ સિર્રી ફી જિબાલિન લદુક્કત્ વાખ્તફત્ બૈનર્-રિમાલી અર્થ: જો હું મારું રહસ્ય ઊંચા પર્વતો પર ફેંકું, તો તે પહાડો ચૂર્ણ-વિચૂર્ણ થઈને રેતીના કણોમાં વિલીન થઈ જાય.
૧૪. વ લૌ અલ્કૈતુ સિર્રી ફૌક નારિન લખમદત્ વન્તફત્ મિન્ સિર્રિ હાલી અર્થ: જો હું મારું રહસ્ય ભડભડતી અગ્નિ પર નાખું, તો મારી હાલતના પ્રભાવથી તે તત્ક્ષણ શાંત થઈને બુઝાઈ જાય.
૧૫. વ લૌ અલ્કૈતુ સિર્રી ફૌક મય્યિતિન લકામ બિકુદ્રતિલ્-મૌલલ્-જલીલિ અર્થ: જો હું મારું રહસ્ય કોઈ મૃતદેહ પર મૂકું, તો તે અલ્લાહ જલીલની કુદરતથી તરત જ જીવંત થઈને ઊભો થઈ જાય.
૧૬. વ મા મિન્હા શુહૂરુન્ ઔ દુહૂરુન્ તમુર્રુ વ તન્કઝી ઇલ્લા અતા લી અર્થ: કોઈપણ મહિનો કે જમાનો એવો પસાર થતો નથી, જે મારી સમક્ષ આવીને પોતાનો હિસાબ રજૂ ન કરે.
૧૭. વ તુખ્બિરુની બિમા યાતી વ યજરી વ તુઅ્લિમુની ફઅક્સિર્ અન્ જિદાલી અર્થ: અલ્લાહના હુકમથી તે કાળ મને ભવિષ્યમાં બનનારી તમામ ઘટનાઓની માહિતી આપે છે; તેથી (હે ઇન્કાર કરનાર!) તું મારી સાથે વાદવિવાદ કરવાનું છોડી દે.
૧૮. મુરીદી હિમ્ વ તિબ્ વશ્તહિ વ ગન્ની વફઅલ્ મા તશાઉ ફલ્-ઇસ્મુ આલી અર્થ: હે મારા મુરીદ! તું ઉત્સાહિત થા, આનંદ કર, અલ્લાહની હમદ અને પ્રશંસાના ગીતો ગા; અને નિશ્ચિંત રહે, કારણ કે તારા પીરનું નામ ઘણું ઊંચું છે.
૧૯. મુરીદી લા તખફિલ્લાહુ રબ્બી આતાની રિફઅતન્ નિલ્તુલ્-મનાલી અર્થ: હે મારા મુરીદ, ડરીશ નહીં; અલ્લાહ મારો રબ છે, તેણે જ મને આ બુલંદી આપી છે અને મારી સર્વ મનોકામનાઓ પૂર્ણ કરી છે.
૨૦. તુબૂલી ફિસ્-સમાઇ વલ્-અર્ઝિ દુક્કત્ વ શાવૂશુસ્-સઆદતિ કદ બદા લી અર્થ: આકાશ અને પૃથ્વીમાં મારા વિજયના રૂહાની નગારા વાગી ચૂક્યા છે; અને અલ્લાહ તરફથી પરમ સૌભાગ્યનો સંદેશવાહક મારી સમક્ષ પ્રગટ થયો છે.
૨૧. બિલાદુલ્લાહિ મુલ્કી તહ્ત હુકમી વ વક્તી કબ્લ કલ્બી કદ સફા લી અર્થ: અલ્લાહની તમામ ધરતીઓ મારી આત્મિક હકૂમત હેઠળ છે; અને મારા હૃદયની સાથે સાથે મારો સમય પણ અલ્લાહની બંદગીમાં શુદ્ધ અને નિર્મળ થઈ ચૂક્યો છે.
૨૨. નઝર્તુ ઇલા બિલાદિલ્લાહિ જમ્અન્ કખર્દલતિન્ અલા હુકમિત્-તિસાલી અર્થ: જ્યારે મેં અલ્લાહની સમગ્ર સૃષ્ટિ સામે નજર કરી, ત્યારે અલ્લાહ સાથેના જોડાણ (વિસાલ)ના કારણે આખી દુનિયા મને રાઈના દાણા સમાન નાની દેખાઈ.
૨૩. દરસ્તુલ્-ઇલ્મ હત્તા સિર્તુ કુત્બન્ વ નિલ્તુસ્-સઅ્દ મિન્ મૌલલ્-મવાલી અર્થ: મેં જ્ઞાન (ઇલ્મ)નો પૂર્ણ અભ્યાસ કર્યો ત્યાં સુધી કે હું કુત્બના સર્વોચ્ચ પદે પહોંચ્યો; અને તમામ માલિકોના માલિક (અલ્લાહ) પાસેથી શાશ્વત સદ્ભાગ્ય પ્રાપ્ત કર્યું.
૨૪. ફમન્ ફી ઔલિયાઇલ્-લાહિ મિસ્લી વ મન્ ફિલ્-ઇલ્મિ વત્તસ્રીફિ હાલી અર્થ: અલ્લાહના ઔલિયાઓમાં મારા જેવો બીજો કોણ છે? અને ઇલ્મ તેમજ રૂહાની અધિકાર (તસરીફ)માં મારી બરાબરી કોણ કરી શકે?
૨૫. રિજાલી ફી હવાજિરીહિમ્ સિયામુન્ વ ફી ઝુલમિલ્-લયાલી કલ્-લઆલી અર્થ: મારા સાથીઓ બળબળતી બપોરમાં પણ રોઝા રાખે છે; અને રાતના ઘોર અંધકારમાં અલ્લાહની બંદગી કરતા તેઓ ચમકતા મોતી જેવા શોભે છે.
૨૬. વ કુલ્લુ વલિય્યિન્ લહુ કદમુન્ વ ઇન્ની અલા કદમિન્-નબીય્યિ બદ્રિલ્-કમાલી અર્થ: દરેક વલીનો પોતાનો એક રૂહાની માર્ગ અને કદમ હોય છે; પરંતુ મારો કદમ પૂર્ણતાના પૂર્ણચંદ્ર સમાન હઝરત મુહમ્મદ મુસ્તફા ﷺ ના કદમ મુબારક પર છે.
૨૭. મુરીદી લા તખફ્ વાશિન્ ફઇન્ની અઝૂમુન્ કાતિલુન્ ઇન્દલ્-કિતાલી અર્થ: હે મારા મુરીદ! કોઈ ચાડીખોર કે દુશ્મનથી ડરીશ નહીં; કારણ કે હું અલ્લાહના માર્ગમાં સંઘર્ષની ઘડીએ અડગ, બહાદુર અને વિજયી છું.
૨૮. અનલ્-જીલીય્યુ મુહ્યિદ્દીન લકબી વ અઅલામી અલા રઅસિલ્-જિબાલી અર્થ: હું જીલાનનો વતની છું, ‘મુહ્યિદ્દીન’ (દીનને પુનર્જીવિત કરનાર) મારું ઉપનામ છે; અને અલ્લાહની રહમતથી મારા વિજયના ઝંડા ઊંચા પર્વતોની ટોચ પર લહેરાય છે.
૨૯. અનલ્-હસનિય્યુ વલ્-મુખ્દઅ મકામી વ અકદામી અલા અઅનાકિર્-રિજાલી અર્થ: હું વંશાવલીમાં હસની સૈયદ છું અને ગુપ્ત મકામ મારો વાસ છે; અને મારો કદમ તમામ ઔલિયા-એ-કિરામની ગરદન પર છે.
૩૦. વ અબ્દુલ્-કાદિરિલ્-મશ્હૂરુ ઇસ્મી વ જદ્દી સાહિબુલ્-ઐનિલ્-કમાલી અર્થ: મારું પ્રખ્યાત નામ ‘અબ્દુલ કાદિર’ છે; અને મારા નાના (રસૂલુલ્લાહ ﷺ) કમાલ અને ખૂબીઓના મૂળ ઝરણાંના માલિક છે.
નોંધ
કસીદા-એ-ગૌસિયા એ રૂહાની મસ્તી (હાલે-જઝ્બ)માં ઉચ્ચારેલી કવિતા છે, જેમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલી ભાષા સૂફી રહસ્યવાદની પરિભાષા (રૂહાની દરજ્જા, અલ્લાહની નજદીકી અને નબી-એ-કરીમ ﷺ ના પ્રેમ) પર આધારિત છે.
About the Author
