તહિયતુલ વુઝૂ અને તહિયતુલ મસ્જિદ નમાઝનું મહત્વ અને રીત

તહિયતુલ વુઝૂ (Tahiyyatul Wudu) અને તહિયતુલ મસ્જિદ (Tahiyyatul Masjid) એ બંને ઇસ્લામમાં ખૂબ જ ફઝીલત (પુણ્ય) ધરાવતી સુન્નત/નફીલ નમાઝ છે. અલ્લાહની નિકટતા મેળવવા અને ગુનાહોની માફી માટે આ બંને નમાઝનું વિશેષ મહત્વ છે. આ બંને નમાઝ વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી નીચે મુજબ છે:

૧. તહિયતુલ વુઝૂ (Tahiyyatul Wudu)

‘તહિયતુલ વુઝૂ’ એટલે વુઝૂ કર્યા પછી અલ્લાહનો આભાર માનવા માટે પઢવામાં આવતી નમાઝ.

રકાત: આ ૨ રકાત નફીલ નમાઝ છે.
સમય: જ્યારે પણ તમે વુઝૂ કરો, ત્યારપછી તરત જ (અંગો સુકાય તે પહેલાં) આ નમાઝ પઢવી ઉત્તમ છે.
ફઝીલત (મહત્વ):
- હઝરત મોહમ્મદ પયગંબર સાહેબ (સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમ) એ ફરમાવ્યું છે કે, જે વ્યક્તિ સારી રીતે વુઝૂ કરે અને સાચા દિલથી (ધ્યાન ભટકાવ્યા વગર) ૨ રકાત નમાઝ પઢે, તેના માટે જન્નત વાજીબ (નક્કી) થઈ જાય છે.
- હઝરત બિલાલ (રઝીઅલ્લાહુ અન્હુ) વિશે હદીસમાં આવે છે કે તેઓ દર વખતે વુઝૂ કર્યા પછી આ ૨ રકાત ચોક્કસ પઢતા, જેના કારણે તેમને જીવતેજીવ જન્નતની ખુશખબરી મળી હતી.

૨. તહિયતુલ મસ્જિદ (Tahiyyatul Masjid)

‘તહિયતુલ મસ્જિદ’ એટલે મસ્જિદના સન્માન અને સલામી તરીકે પઢવામાં આવતી નમાઝ. જ્યારે કોઈ મુસ્લિમ મસ્જિદમાં પ્રવેશે, ત્યારે બેસતા પહેલાં અલ્લાહના ઘરના આદર સ્વરૂપે આ નમાઝ પઢવામાં આવે છે.

રકાત: આ પણ ૨ રકાત સુન્નત/નફીલ નમાઝ છે.
સમય: મસ્જિદમાં દાખલ થયા પછી બેસતા પહેલાં આ નમાઝ પઢી લેવી જોઈએ. જો તમે ભૂલથી બેસી ગયા હોવ અને બહુ સમય ન થયો હોય, તો ઊભા થઈને પઢી શકાય છે.
નિયમ: જો મસ્જિદમાં પ્રવેશતાની સાથે જ જમાત (ફરઝ નમાઝ) શરૂ થવા લાગી હોય, અથવા તમે ફરઝ નમાઝની જમાતમાં જોડાવાના હોવ, તો અલગથી તહિયતુલ મસ્જિદ પઢવાની જરૂર રહેતી નથી. ફરઝ નમાઝ પઢવાથી આ સુન્નત આપોઆપ અદા થઈ જાય છે.

મહત્વના નિયમો અને ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો

મકરૂહ (વર્જિત) સમય: ઇસ્લામમાં ત્રણ સમય એવા છે જેમાં કોઈ પણ નફીલ નમાઝ પઢવાની મનાઈ છે:
1. સૂર્યોદય વખતે (તડકો નીકળી રહ્યો હોય ત્યારે).
2. ઝવાલના સમયે (જ્યારે સૂર્ય બરાબર માથા પર હોય – બપોરે).
3. સૂર્યાસ્ત વખતે (સાંજે મગરિબની અઝાન પહેલાંનો થોડો સમય).
- આ ત્રણ મકરૂહ સમય દરમિયાન તહિયતુલ વુઝૂ કે તહિયતુલ મસ્જિદ પઢવી જોઈએ નહીં.
બંને નમાઝ એકસાથે: જો તમે વુઝૂ કરીને મસ્જિદમાં પ્રવેશ કરો છો, તો તમે એક જ ૨ રકાતની નિયત (સંકલ્પ) માં બંને નમાઝનો સવાબ મેળવી શકો છો. માત્ર મનમાં એવો ઈરાદો રાખવો કે હું તહિયતુલ વુઝૂ અને તહિયતુલ મસ્જિદ બંને અદા કરી રહ્યો છું. આ બંને નમાઝ પઢવામાં માંડ ૨ થી ૩ મિનિટનો સમય લાગે છે, પરંતુ તેનું આધ્યાત્મિક મહત્વ અને પુણ્ય ખૂબ જ મોટું છે.